“โคก หนอง นา คือ ทางรอด”(คำตอบอยู่ที่ชุมชน) นครพนมทีมลงพื้นที่ชื่นชมและเสริมพลังสร้างความมั่นคงทางอาหาร จากการดำเนินงานศูนย์เรียนรู้ทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ ”โคก หนอง นา พัฒนาชุมชน”
วันที่ 14 พฤศจิกายน 2564 เวลา 14.00 น.
นายสุรพล แก้วอินธิ พัฒนาการจังหวัดนครพนม มอบหมายให้ นางวรนุช กรุงเกตุ ผู้อำนวยการกลุ่มงานส่งเสริมการพัฒนาชุมชน พร้อมด้วยนักวิชาการพัฒนาชุมชนจังหวัด ลงพื้นที่อำเภอนาหว้าติดตามและสนับสนุนการขับเคลื่อนการดำเนินงานศูนย์เรียนรู้ทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ ”โคก หนอง นา พัฒนาชุมชน” โดยมีนางชลธิชา มาตรรักษ์ เจ้าพนักงานพัฒนาชุมชนชำนาญงาน ร่วมให้ข้อมูลและติดตามครัวเรือนพื้นที่เป้าหมาย ในครั้งนี้ ณ แปลงพื้นที่ครัวเรือนต้นแบบ รายนางเครือวัลย์ สุจริตตานันท์ บ้านนาหว้า หมู่ที่ 5 ตำบลนาหว้า อำเภอนาหว้า ซึ่งเป็นครัวเรือนพื้นที่ต้นแบบโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” และรายนายอนุสรณ์ ศิริวุธ บ้านม่วง หมู่ที่ 1 ตำบลนาคูณใหญ่ อำเภอนาหว้า จังหวัดนครพนม ซึ่งเป็นครัวเรือนพื้นที่ต้นแบบโครงการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง กิจกรรมพัฒนาศูนย์เรียนรู้ทฤษฎีใหม่ รูปแบบ “โคก หนอง นา”
จากการติดตามการดำเนินงานในครั้งนี้ พบว่า ครัวเรือนพื้นที่ต้นแบบทั้งสอง สามารถปรับปรุงพื้นที่ตามแบบมาตรฐานที่กรมการพัฒนาชุมชนกำหนด และมีการปลูกไม้ 5 ระดับ ตามแนวทางทฤษฎีใหม่ รูปแบบ “โคก หนอง นา” มีไม้ผล ไม้ยืนต้น เช่น สัก ยางนา พยูง มะม่วง ฝรั่ง มะละกอ พืชผักสวนครัว ครบองค์ประกอบ ไม้ 5 ระดับ (ไม้สูง ไม้กลาง ไม้เตี้ย ไม้เรี่ยดิน ไม้ใต้ดิน) มีการห่มดิน มีการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่อย่างเป็นระบบ มีการจัดการเลี้ยงสัตว์ เช่น กบ ปลาดุก ปลานิล ปลาตะเพียน เป็นต้น และที่สำคัญ สามารถเพิ่มรายได้ให้แก่ครัวเรือนเป้าหมายจากผลผลิตที่ดำเนินการ ได้แก่ พริก มะเขือ ขิง ข่า ตะไคร้ และปลาชนิดต่าง ๆ ทำให้มีรายได้เฉลี่ยต่อครัวเรือนประมาณ 200-500 บาทต่อวัน และสามารถพัฒนาพื้นที่ให้เป็นต้นแบบด้านการเรียนรู้ตามแนวทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา” การพัฒนาคุณภาพชีวิตให้เกิดความสมดุล พออยู่ พอกิน พอใช้ และพอร่มเย็น เป็นศูนย์เรียนรู้ต้นแบบในระดับตำบล/หมู่บ้านอย่างเป็นรูปธรรม
จังหวัดนครพนมได้ขับเคลื่อนกิจกรรมตามโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา” จำนวน 221 แปลง โครงการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจ กิจกรรมพัฒนาศูนย์เรียนรู้ทฤษฎีใหม่รูปแบบ “โคก หนอง นา” จำนวน 115 แปลง และยังได้รับงบประมาณประจำปี 2565 เพิ่มอีก จำนวน 148 แปลง เพื่อเป็นเป้าหมายในการส่งเสริมการน้อมนำแนวทางทฤษฎีใหม่สู่การปฏิบัติ รูปแบบ “โคก หนอง นา” ให้กับครัวเรือนต้นแบบที่มีความสนใจและพร้อมที่จะเป็นศูนย์เรียนรู้ต้นแบบของแต่ละพื้นที่ ทั้ง 12 อำเภอ 97 ตำบล ของจังหวัดนครพนม ทั้งนี้ นายสุรพล แก้วอินธิ พัฒนาการจังหวัดนครพนม ได้มอบแนวทางการขับเคลื่อนการดำเนินกิจกรรมภายในแปลงต้นแบบ โดยทีมงานผู้อำนวยการกลุ่มงานส่งเสริมการพัฒนาชุมชน พัฒนาการอำเภอ และนักวิชาการพัฒนาชุมชนจังหวัด/อำเภอ จะต้องลงพื้นที่ติดตามสนับสนุนอย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่อง และส่งเสริม สนับสนุนให้มีการดำเนินกิจกรรมในรูปแบบฐานการเรียนรู้ที่สอดคลองกับบริบทและภูมิสังคมของแปลงพื้นที่ต้นแบบ อย่างน้อย 3 ฐานการเรียนรู้ ได้แก่
1) ฐานด้านคน เป็นการส่งเสริมกระตุ้นสร้างแรงบันดาลใจให้ผู้ที่มาเรียนรู้เข้าใจในแนวทางการน้อมนำทฤษฎีใหม่สู่การปฏิบัติ การพัฒนาตนเอง พัฒนากิจกรรมตามแนวทางบันได 9 ขั้น สู่ความพอเพียง เป็นต้น
2) ฐานเรียนรู้ในด้านการอนุรักษ์ดิน, น้ำ, ป่า เพื่อให้เกิดความสมดุล ตามหลักกสิกรรมรูปแบบโคก หนอง นา เช่น ฐานคนรักษ์แม่ธรณี ฐานการห่มดิน ฐานปุ๋ยหมักชีวภาพ (แห้งชาม น้ำชาม) ฐานคนรักป่า ฐานปลูกป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง ฐานไม้ 5 ระดับ ฐานคนรักษ์น้ำ ฐานการทำฝาย ฐานคลองไส้ไก่ ฐานคันนาทองคำ เป็นต้น
3) ฐานด้านการแปรรูปผลผลิต เป็นการพัฒนาต่อยอดยกระดับผลิตผลจากแปลง โคก หนอง นา เพื่อสร้างงานสร้างรายได้เป็นเศรษฐกิจขั้นก้าวหน้าที่เป็นทางเลือกและแนวทางให้กับผู้ที่สนใจเรียนรู้ เช่น ฐานน้ำยาอเนกประสงค์จากสมุนไพรพื้นบ้าน เช่น ตะไคร้หอม ใบมะกรูด มะนาว เป็นต้น การแปรรูปอาหาร เพื่อเป็นแหล่งอาหารชุมชน
นอกจากนี้ จังหวัดนครพนมยังได้ขับเคลื่อนกิจกรรมในรูปแบบบูรณาการร่วมกับหน่วยงานภาคี ค้นหา พัฒนา และต่อยอดกิจกรรม เปิดพื้นที่ให้ทุกหน่วยงานเข้ามามีบทบาทในการส่งเสริมในกิจกรรม โคก หนอง นา อย่างเป็นรูปธรรม เช่น ร่วมกับสถานพินิจและคุ้มครองเด็กจังหวัดนครพนม ทำกิจกรรม โคก หนอง นา ในพื้นที่สถานพินิจจังหวัดนครพนม, โคก หนอง นา แห่งน้ำใจและความหวัง ร่วมกับเรือนจำนครพนม ร่วมกับศูนย์ผู้สูงอายุจังหวัดนครพนม ขับเคลื่อนร่วมกับภาคเอกชนทำ “โคก หนอง นา ประชารัฐรักสามัคคี นครพนม” ร่วมกับเอกชนเครือข่ายบริษัทประชารัฐ เครือข่ายอาหารปลอดภัย “โคก หนอง นา เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต” เป็นต้น เพื่อให้การขับเคลื่อนกิจกรรมตามโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา” ของจังหวัดนครพนม
การดำเนินงานทั้งสองโครงการ มีผลปรากฏเป็นรูปธรรมอย่างชัดเจน ดังนี้ มีการปรับพื้นที่และดำเนินการกิจกรรมเป็นที่เรียบร้อย จำนวน 196 แปลง จาก 97 ตำบล 12 อำเภอ เกิดศูนย์ทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา” จำนวน 196 ศูนย์ มีฐานการเรียน 980 ฐาน และให้การเรียนรู้ กว่า 2,940 ครั้ง ครัวเรือนเป้าหมายเข้าใจแนวทางการขับเคลื่อนสามารถเป็นวิทยากรครูพาทำ ในกิจกรรมอย่างเป็นรูปธรรมและมีเครือข่ายเชื่อมโยงหน่วยงานภาคี เข้าให้การสนับสนุน ครัวเรือนมีรายได้เพิ่มขึ้นจากผลผลิตภายในแปลง เช่น พริก มะเขือ ขิง ข่า ตะไคร้ พืชผักสวนครัว หมุนเวียน ลดรายจ่ายและเพิ่มรายได้รายวัน รายเดือน เฉลี่ย 200-500 บาท /วัน และที่สำคัญเป็นศูนย์แบ่งปันในทุกระดับ ในรูปแบบ”ศูนย์โฮมฮัก ปลูกผัก ปันแนวดี วิถีนครพนม” เป็นสถานที่แลกเปลี่ยนเมล็ดพันธุ์ ต้นกล้า และช่วยเหลือซึ่งกันและกันในชุมชน สามารถแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชนอย่างแท้จริง สร้างความมั่นคงทางอาหาร สร้างสิ่งแวดล้อมให้ยั่งยืน เกิดความเกื้อกูลในชุมชน และยกระดับเศรษฐกิจ พัฒนาคุณภาพชีวิต เพื่อพิชิตความยากจน ให้กับชาวจังหวัดนครพนมอย่างยั่งยืน
#WorldSoilDay
#GlobalSoilPartnership
#UNFAO
#กรมการพัฒนาชุมชน
#CDD
#SEPtoSDGs
#SDGforAll@Kmitl
นครพนม : เมืองแห่งความสุข
เศรษฐกิจฐานรากมั่นคงและชุมชนพึ่งตนเองได้ ภายในปี 2565
Change for Good